Als Niemand Meer Luistert


Op donderdag 12 februari 2015 mag ik de jaarlijkse Van Markenlezing uitspreken. Deze eervolle gelegenheid wordt georganiseerd door Logeion, de beroepsorganisatie voor communicatieprofessionals in Nederland.

Deze lezing wil ik graag aangrijpen om een aantal onderzoekslijnen uit mijn werk in het heden en verleden bij elkaar te brengen, met name de idee van ons leven in media en het management van mediawerk.

Ook al ben ik al sinds 2007 bezig met het Media Life project, juist in onze hedendaagse tijd zien we hoe ons leven zich in, en niet met, media af speelt. Zoals Zygmunt Bauman het onlangs stelde, het is geen toeval dat juist mediawerkers tegenwoordig het doelwit zijn van terroristen - zoals bij de misselijkmakende onthoofdingen van freelance journalisten in Syrië en de moorden op redacteuren van een satirisch magazine in Frankrijk. In de woorden van Bauman:
"In our media-dominated information society people employed in constructing and distributing information moved or have been moved to the centre of the scene on which the drama of human coexistence is staged and seen to be played."
Met deze uitspraak en de recente gebeurtenissen in Parijs zal mijn Van Markenlezing beginnen. Waar ik de lezing ook voor zal gebruiken, is om de eerste, weliswaar zeer prille, resultaten te presenteren van een grootschalig onderzoek dat ik samen met collega Tamara Witschge (Universiteit Groningen) en studenten van de masteropleiding Journalistiek van de Universiteit van Amsterdam uitvoer.

Dit onderzoek richt zich middels een uitgebreide serie van case studies op nieuwe ondernemingsvormen in de journalistiek en media. We werken daarbij ook samen met het MultipleJournalism.org project van Bregtje van der Haak (VPRO Tegenlicht). Voor de Van Markenlezing zal ik de eerste resultaten presenteren van case studies naar bijzondere journalistieke startups in Nederland, Frankrijk, Italië, Colombia, Brazilië, Iran en de Verenigde Staten.

Op basis van deze combinatie van projecten, nieuw onderzoeksmateriaal en laatste inzichten hoop ik iets zinnigs te kunnen zeggen over de overlevingsstrategie voor mensen (die zenden) in de journalistiek, media en communicatie in een samenleving waarin niemand meer luistert.

De lezing is open toegankelijk (ook al zit er een stevig prijskaartje aan vast), donderdag 12 februari 2015 van 15:00 uur tot 18:00 uur in De Nieuwe Energie te Leiden. De organisatie belooft vuurwerk; ik beloof kruit, lont en lucifers.