Toekomst van de Krant

LAATSTE UPDATE [donderdag 17.12]: het essay staat nu op de Podium-pagina van Trouw en is, naar ik aan neem, ook vandaag in de papieren krant te vinden. Ik vervolg het debat over de toekomst van de krant graag op de site van Trouw!

DERDE UPDATE [woensdagochtend 16.12]: volgens de krant gaat het stukje "vannacht mee." Dit zou kunnen betekenen dat het dan wellicht ook terecht komt op de Podium-pagina van de website. Het is toch mooi van de redactie dat ze mijn stuk alsnog afdrukken. Indien relevant, zal ik op de site van Trouw verder deelnemen aan het debat over de toekomst van de krant (eigenlijk, of liever: de toekomst van de journalist). Intussen is het ook mogelijk om op het stuk te reageren op de onvolprezen site van De Nieuwe Reporter (waar het essay sinds 14 december doorgeplaatst is).

WEEDE UPDATE [zondagmiddag 13.12]: Iemand anders van de krant heeft me nu benaderd om (nogmaals) te melden dat ze het stukje graag willen plaatsen, alleen:
"we willen wel graag exclusiviteitswaarde. Dus als je het van je weblog wilt halen tot ergens deze week?"
Ben ik nou een enorme arrogante kwal als ik zeg dat ik dit verzoek symptomatisch vind voor het niet begrijpen hoe in een digitale cultuur met informatie en publicatie omgegaan kan/moet worden? Nogmaals: ik weet dat de hardwerkende journalisten bij Trouw het allemaal goed bedoelen en ben oprecht dankbaar dat ze me een kans geven om aan het debat over het vak deel te nemen, maar in de manier waarop zitten voor mij precies die haken en ogen waarbij het in het vak nu zo vaak mis gaat.

Als Trouw nu slim was, zouden ze doorlinken naar mijn stukje, er een kort commentaar van de redactie bij zetten, uitnodigen tot debat, deelnemen aan het gesprek op Twitter (waar Trouw multimediaredacteur Wouter Bax wel al lekker mee praat), indien wenselijk mij uitnodigen voor een uitgebreide reactie op alle respons die ik krijg (vooral via Facebook overigens), andere columnisten in haar dossier over de toekomst van de krant aan het woord laten, enzovoorts. Met andere woorden: deelnemen aan het gesprek in plaats van proberen het te controleren.

EERSTE UPDATE [zondagochtend 13.12]: de krant heeft uiteindelijk gereageerd - het stuk kreeg niet meteen aandacht vanwege alle onrust en tumult op de redactie vanwege de gedwongen ontslagen. Vanzelfsprekend kan ik me bij die onrust iets voorstellen - tenslotte heb ik precies over dit onderwerp de laatste jaren onderzoek gedaan. Deze ervaring geeft een aantal zaken aan, waarbij voorop staat hoe idioot het is voor een werkgever in de media om haar talent te passeren in de overwegingen over de toekomst van het bedrijf.

Werk in de media heeft een sterk informeel en emotioneel karakter. Dat betekent aan de ene kant veel kwetsbare ego's, aan de andere kant staat of valt de kwaliteit van je produkt(ie) bij de gratie van het moreel op de werkvloer.

Een andere kant van deze ervaring is de miscommunicatie tussen een door nieuwe media verwende wetenschapper en de houding van een medium dat gewend is als poortwachter tot opinies en het nieuws te functioneren. De krant is natuurlijk al lang geen poortwachter meer - dat is iedereen. Ik had blijkbaar niet het geduld om rustig te wachten op een gewogen oordeel van de redactie. Het gaat niet te ver om aan te nemen dat in deze kleine miscommunicatie veel van het leed van kranten (niet: van journalisten) besloten ligt.

Tot slot: de krant is alsnog van plan het stukje te publiceren, later deze week. Dat is mooi - ze hadden het, na mijn aktie op deze blog, gerust kunnen versnipperen. Dat strekt de redactie tot eer en bevestigdt in feite mijn argument: de toekomst van de krant is niet aan het medium, maar aan (het talent van) de journalisten.

EERDER OP DEZE BLOG [zaterdagochtend 12.12]: Eerder deze week kreeg ik het vriendelijke verzoek van de opinie-redactie van dagblad Trouw om een Podium-essay bij te dragen aan het dossier over de toekomst van kranten. De krant vroeg me dit
"zo spoedig als mogelijk"
aan te leveren, gezien de actualiteit van het onderwerp en de aanhoudende bezuinigingen en ontslagen in de journalistiek.

Dat is/was een mooie uitdaging, en de dag na de uitnodiging leverde ik een kort stuk (iets meer dan 700 woorden) in. Sindsdien heb ik niets meer vernomen van de krant. Dat kan heel waarschijnlijk betekenen dat mijn bijdrage van een dermate beschamend niveau is, dat deze niet geplaatst kan worden. Prima, maar dan zou het toch netjes zijn zoiets te melden ("Dank voor uw bijdrage, maar helaas zijn er op dit moment andere onderwerpen die onze aandacht vragen").

Of het verhaal sluit niet aan bij wat er van me verwacht werd - ook daarvoor is een standaard-bericht een goede optie. Of de situatie zegt iets over de toekomst van kranten: het, ondanks alle goede bedoelingen, toch onvermijdelijk achter de feiten (en opinie) aanlopen van het medium en het creatieve proces van de dagbladjournalistiek.

Ach, ik vermoed dat mijn verhaal simpelweg niet goed of aardig genoeg is/was. Shit happens.
Omdat ik niet zomaar 700 woorden schrijf, laat ik ze toch maar hieronder reproduceren. Hetgeen ik, zogezegd, ter vernietiging aanbied.

Datum: 9 December 2009

De Toekomst van de Krant

Opiniebijdrage voor: Trouw

Als het gaat om voorspellingen die met technologie te maken hebben, lijden we vaak aan een collectieve bijziendheid: we hebben de neiging om te overschatten wat er op korte termijn zal gebeuren, terwijl we onderschatten wat er op de lange termijn allemaal verandert. Vijf jaar geleden kende niemand YouTube of Hyves, nu kunnen velen niet meer zonder. Het gesprek over de toekomst van de krant is daarmee volstrekt nutteloos. In het kort: over vijf of tien jaar zal er heus nog wel hier en daar een dagblad verschijnen: wat sterk geconcentreerde regionale titels, een enkele dure landelijke kwaliteitskrant, een tweetal gratis bladen op tabloidformaat. Over dertig tot veertig jaar zijn deze allemaal verdwenen.

Niets van dit alles heeft te maken met de kwaliteit van het nieuws, de dwang van de markt, of de alsmaar voortrazende technologie. Als dit wel zo zou zijn, is de toekomst van de krant belachelijk simpel: investeer in nieuwe genres en goede beroepsopleidingen, werk samen met commerciële partners en marktonderzoekers om een aantrekkelijk product aan te bieden, investeer in digitale toepassingen en internet. Oeps. Laat dat nou precies zijn, wat uitgevers de laatste tien tot twintig jaar gedaan hebben.

Zonder enig gevolg.

Wat achter de geleidelijke teloorgang van de krant schuilt is een veranderende manier van samen leven. Het is inmiddels bijna een cliché: we leven een digitaal leven, ondergedompeld in media, zijn altijd en overal bereikbaar. Ons mediagebruik - en vooral dat van jongeren - schuift langzaam maar zeker op naar apparaten en functies, die met elkaar gemeen hebben dat ze draagbaar, draadloos, convergent en genetwerkt zijn: het beste voorbeeld daarvan is wel de eigentijdse mobiele telefoon, waarbij activiteiten als bellen, mailen, chatten, websurfen, fotograferen, televisiekijken en (alleen of samen met anderen) spelletjes spelen volledig door elkaar heen lopen. Het leven is vergeven van al dan niet nieuwe media, welke media steeds dieper doordringen in ons bestaan, variërend van de apparaten die we elke dag gebruiken, via de wijze waarop we communiceren en alledaagse beslissingen nemen, tot aan de manier waarop we de wereld om ons heen zien en begrijpen. We leven met andere woorden niet meer met media, maar in media.

Aan de ene kant draagt ons leven in media bij aan een gevoel van diepe verbondenheid met anderen. Deze gedeelde identiteit is er echter wel een zonder wortels, dat wil zeggen: zonder noodzakelijke band met een specifieke plaats of tijd. Je kunt je uiterst verbonden voelen met mensen en opvattingen waar dan ook - en die verbondenheid intiem beleven via virtuele gemeenschappen en sociale netwerken. Voorheen was dit een min of meer exclusieve functie van massamedia zoals de krant en het NOS Journaal. Niet voor niets werd de journalistiek wel omschreven als het 'sociale cement' van de samenleving. Nu is iedereen in staat om zijn of haar wereldbeeld te delen en vergelijken met een in potentie wereldpubliek.

Aan de andere kant bestaat een leven in media in feite uit een eindeloze reeks hoogstpersoonlijke en gefragmenteerde ervaringen. Al onze technologische apparaten en handelingen zijn er op ingesteld om aangepast te (kunnen) worden aan onze individuele wensen en voorkeuren. Hiermee wordt de ervaring van een leven in media een vorm van 'samen alleen' zijn, waarbij iedereen communiceert en het nog maar de vraag is wie er nog luistert.

De krant verdwijnt, omdat het als medium niet past bij een samenleving van samen alleen zijn. Dat wil echter niet zeggen dat de journalistiek als beroep geen aansluiting bij de burger kan vinden. Dat moet alleen gebeuren in een andere vorm, met een nieuwe organisatie, buiten het bereik en de agenda's van de bestaande instituten die het vak bewaken - en daarmee doel ik met alle respect op de bestaande omroepbedrijven en uitgeverijen.

Wat opvalt bij de studie van nieuwsbedrijven, is dat de meeste journalisten geen zeggenschap hebben of voelen wat betreft de broodnodige creativiteit en innovatie in het vak - terwijl ze tegelijkertijd hun banen (en publiek) zien verdwijnen. Als je met dit vak een salaris wilt verdienen, wacht dan niet (meer) op de enkele teerling, welke je vanuit de gebouwen van Wegener of de Persgroep toegeworpen krijgt. De toekomst ligt bij het zelf organiseren van nieuwe werkvormen en netwerken van journalisten in binnen- en buitenland die alleen of samen werken aan mooie verhalen voor verschillende media. Die toekomst is, met andere woorden, niet noodzakelijkerwijs aan de krant.

Editing Journal Special Issues

During the last three years, I have had the privilege to work together with some of the most amazing minds in the field of media production, management, and work studies: Henry Jenkins (USC), John Banks (QUT), and Tim Marjoribanks (Melbourne). Together with these friends I guest co-edited special issues of what I consider to be among the most inspiring and diverse academic journals in our field:

- Convergence (volume 14/1 of 2008, on convergence culture with Henry);
- International Journal of Cultural Studies (volume 12/5 of 2009, on co-creative labor with John); and
- Journalism (volume 10/5 of 2009 on newswork, with Tim).

If you are interested and active in research, teaching, or taking courses related to media work, labor, production, management, and industries, I hope and suggest you check these special issues out. They feature some of the best scholars in these fields, both upcoming talent and well-established stars. I want to use this blogpost to record my sincere thanks and deep appreciation for the work of Henry, Tim, and John. It has been a tremendous experience editing these journals (which in turn also inspired me to edit a book-length volume, on which you can expect some more info soon (working title: "Managing Media Work"), as its full manuscript has just been sent to the publisher...

Coming Soon: Special Issue on "Newswork"

After two years of exciting work with friend and colleague Tim Marjoribanks (University of Melbourne), our special issue on "Newswork" of the journal Journalism Theory Practice & Criticism is coming out soon; I just got the page proofs this week. As a sneak preview, please find the table of contents below.

By the way: the authors' version of the introductory essay Tim and I wrote for the special issue (on the changing conditions of work and labor in the global news industry) is available for download at IU Scholarworks. It features a broad discussion of the changes and challenges facing journalists in terms of labor, working conditions, and management, as well as a brief summary of all the wonderful articles that are featured in this special issue.

Journalism Volume 10 Number 5 October 2009

Contents

INTRODUCTION

Newswork
Mark Deuze and Timothy Marjoribanks 555

ARTICLES

Between tradition and change: A review of recent research on online news production
Eugenia Mitchelstein and Pablo J. Boczkowski 562

Compressed dimensions in digital media occupations: Journalists in transformation
Amy Schmitz Weiss and Vanessa de Macedo Higgins Joyce 587

An actor-network perspective on changing work practices: Communication technologies as actants in newswork
Ursula Plesner 604

Token responses to gendered newsrooms: Factors in the career-related decisions of female newspaper sports journalists
Marie Hardin and Erin Whiteside 627

The performative journalist: Job satisfaction, temporary workers and American television news
Kathleen M. Ryan 647

Structure, agency, and change in an American newsroom
David M. Ryfe 665

Watchdog or witness? The emerging forms and practices of videojournalism
Sue Wallace 684

The shaping of an online feature journalist
Steen Steensen 702

Changing journalistic practices in Eastern Europe: The cases of the Czech Republic, Hungary and Slovakia
Monika Metyková and Lenka Waschková Císarová 720

The End of Newspapers

(This post also appears on Polity Press' Digital Media and Society blog)

European and North American newspapers have been in decline for decades. Slowly but surely, all indicators of a more or less healthy product - circulation, audience penetration, advertising effectiveness, credibility and trust - have been eroding to the point where, today, they are in freefall. None of this is surprising given the historical trend, but it still features in feverish debates online and offline as to what the future of democracy is without newspapers.

The link between newspapers and democracy is tenuous, and also rather uninspiring as a basis for debate - as one can find similar discussions in the professional and academic literature in the 1920s (economic depression, general distrust of media as vehicles for wartime propaganda, rise of radio as a mass medium), the 1980s (TV news trumps print news, increased media concentration, decline of political and other forms of civic participation), and the early 1990s.

What seems to be lacking from the current debate - about the end of an era for local newspapers in the UK, or the demise of one or more national newspapers in The Netherlands, and the shutting down of at least 10 or more prestigious newspapers in the US - is a critical awareness of the workforce restructuring of journalism that runs parallel to this process. This process shifts the economy from one based on the production of commodities (such as news) at specific places (as in the office buildings of news organizations) using the skills of specific employees. It is perhaps useful to interpret the demise of newspapers as an important step towards the liquefaction of all these categories.

Economists for years have been predicting or advocating the emergence of a global weightless economy, where ideas are the primary form of capital (rather than, say, machines). Such a weightless economy centered on information and communications technology (ICT), the Internet, and (copyright-protected, trademarked) intellectual assets, in turn produced by immaterial labor. Immaterial labor produces the informational and cultural content of a commodity, which content is valued on the basis of impermanent, unstable, and generally unpredictable categories: creative norms, user preferences, consumer taste, seasonal fashions, and so on.

I would argue that another element defining the "weight" of a weightless economy - next to factories and machines - are people, as in: employees. People that are owned - and taken responsibility for through contracts and other formal social arrangements - by companies. The majority of journalists in countries all over the world has always been employed by newspapers. The newsroom sizes of newspapers can run into the hundreds of reporters and editors, whereas broadcast and online teams tend to be just a fraction of this.

Another difference has been that newspaper staffers generally have had the most stable kind of employment arrangements, often working in fulltime, open-ended contractual capacity. This compared to their colleagues in online, magazine, and broadcast news, which operations are more often than not staffed with contingent workers (parttime, temporary, freelance) in "atypical" or otherwise casualized labor conditions - often even working without a contract. Interestingly, in these areas of the profession the gender balance tends to be almost neutral, whereas in newspapers men dominate the workforce in countries such as The Netherlands, the UK, Germany, Australia, and the US - often by a margin of up to 80%.

At the heart of the demise of newspapers and the restructuring of a global weightless economy is the permanent uprooting and letting go of the majority of employed, contractual workforce in the news industry, and the overall casualization of labor.

Journalism is losing weight. Its weight is its workforce, and with that the remaining labor protections that still governed the profession. That is the real tragedy of the end of newspapers.

Social Theory & Journalism Studies

This post could also be titled Newswork and Holiday II - as we just got back from an amazing trip (the picture is ours this time), and I got some great news about a paper on social theory and journalism studies - the companion piece to the newswork essay published in the WPCC special issue on "News Journalism in Transition" earlier this month - that got published as a feature essay in the International Journal of Communication today.

As some of you have noticed, this journal and WPCC are both academic, peer reviewed, open access (OA) journals. Their content is freely accessible and downloadable online, and is intended for the widest possible distribution, access, and use.

After co-editing (with Henry Jenkins) a special issue for the wonderful journal Convergence earlier this year after which one of the authors, danah boyd, raised the issue of boycotting locked-down academic journals, I made the decision to support the open access publishing system more deliberately. One of the ways I can do this, is to submit my work for peer review much more frequently to these kinds of journals, and to offer such journals - for what it is worth - my assistance as manuscript reviewer or even editorial board member. I realize this "decision" is a cowardly one, perhaps (as I just got tenured here in the US and am a full professor back in The Netherlands), but I genuinely did not reflect much on this issue earlier until danah raised it so pointedly.

Although I do not agree with danah that a boycott is in order, I do think it is healthy and important that open access-publication becomes a completely equal and relevant alternative to this model for academic publishing, especially regarding criteria for hiring junior faculty, and making decisions on tenure and promotion.

Please note that I am not doing this because I feel that corporations or the people working for them (or who are engaged in service to closed journals as editors, staffers, or board members) are evil, or wrong. I am doing this because it is an important and exciting new way of getting taxpayer-funded research and knowledge out in the open, make our work as academics more inclusive and transparent, and because overall it just seems like a really good idea at this time.

Next to these pieces in the International Journal of Communication (IJoC) and the Westminster Papers in Communication and Culture (WPCC), you can expect a third paper I just finished to be published soon in the first issue of what promises to be yet another excellent new open access space: the Journal of Media Sociology. Of course, I have earlier pieces in First Monday, and will be submitting more work there very soon.

Other journals can be found easily, for example through the Directory of Open Access Journals (DOAJ). I hope you'll download my work and the works of other authors in these journals, and be able to use it widely in your research and teaching - and as always, I look forward to any comments and discussion.

For now, I'm reprinting title and the abstract of the IJoC piece below. Go check this journal out if you have not already - it is edited by Larry Gross and Manuel Castells over at my old stomping grounds (for a brief while at least) at USC.

The Changing Context of News Work: Liquid Journalism for a Monitorial Citizenry

Abstract

In this paper, the relationships between theories of (new) citizenship and (new) journalism are explored. The meaning of citizenship has changed in the last few decades. People still tend to be seen by most politicians, scholars, and journalists alike as citizens that need to inform themselves widely about issues of general interest so that they can make an informed decision at election time. However, this model of the informed citizenry is a thing of the past - a prescriptive and rather elitist notion of both how people should make up their minds and what (political) representation means to them. Today's citizen is not only critical, self-expressive, and distinctly anti-hierarchical (Beck, 2000), he is also what Schudson (1999) calls "monitorial": scanning all kinds of news and information sources for the topics that matter to him personally. People are not necessarily disengaged from the political process, they just commit their time and energy to it on their own terms. This individualized act of citizenship can be compared to the act of the consumer, browsing stores of a shopping mall for that perfect pair of jeans — it is the act of the citizen-consumer. In journalism, a similar trend is emerging, where traditional role perceptions of journalism influenced by its occupational ideology - providing a general audience with information of general interest in a balanced, objective, and ethical way - do not seem to fit all that well with the lived realities of reporters and editors, nor with the communities they are supposed to serve. In the context of a precarious and, according to the International Federation of Journalists, increasingly "atypical" professional work life, ongoing efforts by corporations to merge and possibly converge news operations, and an emerging digital media culture where the consumer is also a producer of public information, the identity of the journalist must be seen as "liquid" (Bauman, 2000). Such a liquid journalism truly works in the service of the network society, deeply respects the rights and privileges of each and every consumer-citizen to be a maker and user of his own news, and enthusiastically embraces its role as, to paraphrase James Carey, an amplifier of the conversation society has with itself.

Full Text: PDF

Newswork and Holiday

Two bits of news this week... we're going on a holiday (see the stock photo), and second, the cool open access journal Westminster Papers in Communication and Culture published its new issue - a special issue on News Journalism in Transition. It features several excellent papers - including the always fascinating work of friend and colleague Steve Paulussen from Belgium - and I'm honoured to be included in the line-up with an essay based on the research for the Media Work book (link to PDF: "Understanding Journalism as Newswork: How it Changes, and how it Remains the Same").

Here's the abstract:

For a media profession so central to society’s sense of self, it is of crucial importance to understand the influences of changing labor conditions, professional cultures, and the appropriation of technologies on the nature of work in journalism. In this paper, the various strands of international research on the changing nature of journalism as a profession are synthesized, using media logic as developed by Altheide and Snow (1979 and 1991) and updated by Dahlgren (1996) as a conceptual framework. A theoretical key to understanding and explaining journalism as a profession is furthermore to focus on the complexities of concurrent disruptive developments affecting its performance from the distinct perspective of its practitioners – for without them, there is no news.

Depopulating Journalism

[The following is an essay in Dutch, published at the grouplog De Nieuwe Reporter, serving as the body text of a talk I'm giving in The Netherlands on September 17th, 2007]

"Weg met Journalistiek Talent!" Dat lijken de meeste nieuwe ontwikkelingen op het gebied van media management en digitalisering te zeggen. Zeker, er worden nu kranten op elektronisch papier uitgegeven. Er worden nieuwe multimedia “newsrooms” gebouwd waarin krant, radio, TV en internet samengaan. Nieuwssites breiden uit met Webvideo en burgerjournalistiek. Maar er drijven lijken onder deze woeste baren van innovatie en vernieuwing: die van de nieuwkomers, de jonge talenten, de beginnende verslaggevers. Want daarin investeert niemand meer.

Multimedia

In 2000 opende het The News Center haar deuren in Tampa Bay, Florida: een schitterend nieuw gebouw voor de verslaggevers en redacteuren van Tampa Bay Online (TBO). In it multimediale walhalla werden ondergebracht WFLA-TV Channel 8 (een NBC station), dagblad The Tampa Tribune, en een internetredactie. Ook al ging een en ander niet zonder morren – en zeker ook niet zonder gedwongen ontslagen – werd het project van het overkoepelende bedrijf Media General aangehaald als een succes: het vlaggeschip van innovatieve, “cutting edge” cross-mediaal nieuwswerk.


Nu is het 2007, en kondigde Media General in April aan tientallen van deze fantastische multimedia-mensen te moeten laten gaan (in de context van massaal banenverlies in de Amerikaanse journalistiek). Jammer maar helaas. Direct daarna kondigde het bestuur van TBO opgewonden aan de site voor een wezenlijk gedeelte om te bouwen om burgerjournalistiek mogelijk te maken – “going hyperlocal” heet dat in management-speak.

Burgerjournalistiek

Eerder dit jaar, in januari, kondigde de Californische televisiezender TV50 (KFTY-TV) het ontslag aan van nagenoeg de voltallige nieuwsredactie. De toekomst is echter rooskleurig, want de zender heeft het plan om het dagelijkse nieuws voortaan door de kijkers te laten maken en bepalen.

In maart 2007 kondigden drie Amerikaanse bedrijven - Fisher Communications, de Journal Broadcast Group, en Granite Broadcasting – aan samen te gaan in de online dienst YouNewsTV, waar mensen worden uitgenodigd zelf videoclips met nieuwsitems in te dienen. De beste inzendingen worden daarna opgenomen in het reguliere avondnieuws op televisie. Prachtig en innovatief, zeker. Wat in al het enthousiasme niet werd bericht, was het feit dat deze bedrijven de laatste jaren langzaam maar zeker de redactionele staf afvloeiden.

E-Paper

Deze maand (september 2007) zijn we opgewonden gaan kijken in Frankrijk, waar het financieel-economische dagblad Les Echos voortaan permanent ververst op elektronisch paper (de iLiad) verschijnt. Wat een triomf. Vooral voor een krant waar de Britse eigenaar Pearson met alle macht vanaf probeert te komen (alsook met haar aandeel in FT Deutschland) om zich meer te kunnen richten op de eigen Engelse uitgave van de Financial Times. De redactie van Les Echos houdt inmiddels het hart vast, want de kopers van hun krant zijn financieringsmaatschappijen (zoals LVMH en Fimalac) die nu niet bepaald bekend staan als enthousiaste investeerders in arbeidskrachten en redactionele onafhankelijkheid. De loyaliteit van dit soort fondsen richt zit op aandeelhouders en investeerders – niet op de structurele steun en ontwikkeling van journalisten.

Zesjescultuur

Ook in Nederland gebeuren spannende dingen in de journalistiek – dit zelfs ondanks onze “zesjescultuur”. Nieuwe kranten met spannende inhoud of vormgeving zien het daglicht, centrale redacties bundelen krachten en komen met knallende inhoud, her en der ziet burgerjournalistiek het daglicht en experimenteren bladen met video en zenders met tekst.

Toch moet ook hier een tweede verhaal verteld worden: het aantal werkzame journalisten in Nederland daalt snel, er komen veel minder jongeren bij dat er ouderen (met alle respect) uitgaan, de meeste nieuwe initiatieven (eerst internetredacties, later nieuwe gratis dagbladen en afdelingen van omroepen en tijdschriften die zich met cross-media bezig moeten houden) worden uitgevoerd door een combinatie van technische stafleden, stagiaires, een enkele vaste redacteur en verder een legertje aan met elkaar en met (gratis) “burgerjournalisten” concurrerende stringers, correspondenten, freelancers en projectmedewerkers. Zie ook de uitstekende verslaggeving van Ineke Noordhoff op DNR voor enkele voorbeelden.

A-typisch

Deze opmerkingen en voorbeelden lichten slechts het tipje van de sluier op. Overal worden journalisten ontslagen, worden jongeren en nieuwkomers op zijsporen gezet, uitgebuit, in wat de International Labor Organization (ILO) “atypical” (link naar PDF) arbeidsverhoudingen gedwongen: onderbetaald, zonder arbeidszekerheid en vooral ook zonder dat het nieuwsbedrijf in hen investeert. Om-, her- of bijscholing? Daar doen we niet meer aan, dat moeten journalisten maar in de eigen vrije tijd doen – en dat in een fase waarin door al die schitterende technologische vernieuwingen “deskilling” en “multiskilling” aan de orde van de dag is.

Dit alles past in een wereldwijde trend waarin flexibilisering van mediawerk, convergentie, technologische innovatie en de toenemende “outsourcing” van nieuwsproduktie naar (onbetaalde) burgerjournalisten hand in hand gaan met de gestage afkalving van investeringen in talent, in jongeren (waaronder verhoudingsgewijs veel meer vrouwen en allochtonen dan de zittende orde), in nieuwe verhalen (voor meer achtergronden, cijfermateriaal en onderzoek verwijs ik naar mijn nieuwe boek. “Media Work”, waarop ik deze conclusies baseer).

Het ergste van dit alles is niet het exploitatiebeleid van de uitgevers, omroepen en investeerders. Tenslotte kunnen we hen het niet kwalijk nemen dat ze proberen het nieuwsbedrijf financieel drijvende te houden – dat is hun kerntaak en zonder dit soort plannen zijn er sowieso geen banen in de journalistiek. Maar het is nog veel erger dat jonge journalisten, nieuwkomers en andere beginnelingen dit alles klakkeloos accepteren. We worden dolblij van nagenoeg onbetaalde stages, van gesubsidieerde “werkervaringsplaatsen”, van minimale aanstellingen, van projectgebaseerd flexwerk, van werkgevers en redactiechefs die ons een stukje laten schrijven of een item laten monteren zonder om zich verder te interesseren in het prikkelen, ondersteunen en verder ontwikkelen van journalistiek talent, originaliteit en authenticiteit.

Depopulatie

Om het nog wat harder te stellen: de industrie laat journalisten concurreren met burgers voor de kans om nieuws te maken, gebruikt digitalisering en technologie om te besparen op arbeidskosten (een computer zal nooit zeuren over werktijden, vakantiedagen, bijscholing of opslag), om minder redacteuren meer te laten doen (wat je ook wel het gaandeweg "depopulariseren" van het beroep kan noemen), en om het vak – de ambacht – van de journalist om te vormen van verhalenverteller naar moderator.


(Dit is een verkorte versie van mijn lezing op het congres “Publishing in the Digital Age” dat de afdelingen Boek & Digitale Media en Journalistiek & Nieuwe Media van de Universiteit Leiden maandag 17 september organiseren).

Risk Reduction, Outsourcing, and UGC

UPDATE: this post is part of a international seminar "Towards Participatory Journalism" at the University of Tampere in Finland, where I participated via video uplink today. Check out all the other presentations (PowerPoints) of Thorsten Quandt, David Domingo, Jane Singer, Steve Paulussen, and Esa Sirkkunen here.


Think about the following quote from a story by Kate Kaye for Clickz on the rise of 'citizen journalism' among mainstream news operations (in the US):

For newspaper sites in need of creating more volume, enabling user-generated content "is the cheapest way to foster bigger growth," said Ken Doctor, lead news analyst at media market research firm Outsell. User-created content can double inventory volume at a production cost of one to three percent the cost of staff-produced newspaper content, Doctor added.

Now, consider the recent news about large layoffs at news operations such as Santa Rosa, California-based TV50, and at Florida-based Media General (who started the much-touted converged TBO.com) in favor of what is labeled as "hyperlocal" and "interactive" community websites.

Add to that the increase in outsourcing in journalism, and the reported rise in so-called "atypical" work (as in: temporary, contingent, or otherwise precarious labor) in the media in general - and in journalism in particular.

Right.

Outsourcing, layoffs, citizen journalism, user-generated content, and hyperlocalism all correlate.

So who are living in these 'hyperlocal' areas that are now supposed to cover their own news?

Right.

The same people that used to be of primary interest to the advertisers sponsoring mainstream news in the first place: affluent, white, middle class and largely suburban households.

Giving voice to the voiceless? Don't make me (horse) laugh.

The Culture of Newswork

As I've touched upon in my 2004 book Wat is Journalistiek? (the red one in the Flickr column to the right), one cannot explain what journalism is or how journalists give meaning to what they do without understanding the culture of newswork.

On Pressthink yesterday a good piece (by Tim Porter (of First Draft) and Michele McLellan (ex-Oregonian) about the fundamental changes underway in American newsrooms, based on an appreciation of the cultural conventions of zombie journalism...

The authors show how in zombie journalism, talented, innovative and critical-reflexive journalists are treated with skepticism and cynicism every step of the way... in newspaper journalism, that is.

Teamwork, innovation and change is much more the norm in TV and especially in online or multimedia newsrooms. It's about time we start thinking outside the print-box, beyond genre conventions, and across media channels.

PS: beyond culture, there is and all-pervasive sense of complete chaos, turmoil and turbulence, and perpetual whitewater throughout the (mass) media industry - as documented once again quite nicely by Bob Garfield over at AdAge. A quote:

"Mass media, of course, do not exist in a vacuum. They have a perfect symbiotic relationship with mass marketing. Advertising underwrites the content. The content delivers audience. Audiences receive the marketing messages and patronize the advertisers, and so on in what for centuries was an efficient cycle of economic life. The first element of Chaos presumes the fragmentation of mass media creates a different sort of cycle: an inexorable death spiral, in which audience fragmentation and ad-avoidance hardware lead to an exodus of advertisers, leading in turn to an exodus of capital, leading to a decline in the quality of content, leading to further audience defection, leading to further advertiser defection and so on to oblivion."

Chaos is (the new) order. Constant change - whether real or perceived (!) - is the guiding light. The skills set of the windsurfer - always catch the next breeze or else you'll drown - dominates the marketplace of ideas. Not sure whether this is a good thing, but let's be optimistic: it opens up creative white spaces left and right.

It has to.

Profile of Media Workers


Mark Fonseca Rendeiro (Bicyclemark), who is a former graduate student at the Department of Communication of the University of Amsterdam in The Netherlands where I used to work before coming to the US, was kind enough to Skype me for an interview on the implications of research profiling journalists.

Find the link to his podcast here , to my original post on the matter here and here, and to the most recent profile of U.S. journalists here. Knowing who the people that make most of our media are is important - not in the least because of the fact that they generally are more or less the same kind of people (and not representative of any kind of diversity yardstick one can come up with).